Planningsmethoden

Waar planningsmethoden voor zijn

Een planningsmethode vertelt statycs hoe de maandwaarden van een rij worden berekend. statycs levert zes methoden die het volledige spectrum bestrijken, van handmatige gegevensinvoer tot volledig formulegedreven rijen. Alles wat specialistischer is — DSO, belastingtoerekeningen, rente — is bovenop de Formula-methode gebouwd via de ingebouwde kiezer voor formulesjablonen.

Hoe methoden worden toegepast

Je plant alleen Niveau 2-posities voor zowel de P&L als de Balans — hogere niveaus (L1, subtotalen, totalen) zijn oprollingen en hebben geen methode. Aan elke bewerkbare L2-rij wordt een methode gekoppeld die met het plan wordt opgeslagen.

De beschikbare methoden op een rij hangen af van het L1-anker. Een paar L2-posities worden berekend, niet gepland — Liquide middelen, Ingehouden winst en Resultaatreservering zijn afgeleid en hebben geen methodekiezer.

Nieuwe posities beginnen zonder toegewezen methode — het rijlabel toont Choose method totdat je er een kiest. EURk-cellen delen de opgeslagen EUR-waarde door 1000 bij weergave en vermenigvuldigen weer terug bij het opslaan.

Methoden kunnen alleen worden gewijzigd in een Draft-plan; actieve plannen zijn alleen-lezen.

De zes methoden

Manual

Typ waarden rechtstreeks per maand. Kopiëren/plakken en bereikbewerkingen werken zoals verwacht. Gebruik het voor onregelmatigheden en overschrijvingen.

Manual change

Voer maand-op-maandverschillen in in plaats van absolute waarden. statycs telt elk verschil op bij de vorige maand, startend vanaf een basiswaarde (de laatste werkelijke waarde, met een snelinvulhulp — zie hieronder). Handig voor BS-mutaties waar de wijziging natuurlijker is dan de voorraadstand.

Monthly growth

Compoundeert de vorige maand met een maandelijks percentage. Het percentage kan per maand verschillen. De basiswaarde is de laatste actual; gebruik de snelinvulhulp om die te vullen. Gebruik het voor stabiele trendlijnen.

Annual growth

Eén jaarpercentage per planjaar, verdeeld over de maanden via een seizoensprofiel. Profielen: Gelijkmatig verdelen (1/12 per maand), Laatste 12 maanden (spiegelt de voorafgaande twaalf maanden actuals) of Aangepast (een editor met 12 slots waarin het decemberslot automatisch wordt gebalanceerd zodat het jaar optelt tot 100%). Open via het seizoensicoon naast het percentage.

% of account

De waarde van de rij = een percentage × de waarde van een andere rij (een positie of een rekening). Kies de referentie eenmalig; voer per maand percentages in. De jaarweergave middelt percentages en telt absolute bedragen op.

Formula

Schrijf een eigen formule in de formule-editor. Ondersteunt + − × ÷ ^, haakjes, functies (abs, min, max) en verwijzingen naar andere rijen, Drivers en subposities — elke verwijzing met een optionele tijdsverschuiving (zoals month(-1)) en een optionele aggregatie over een voortschrijdend venster (Som / Gemiddelde over de laatste 3, 6 of 12 maanden). Zie formulesyntaxis.

Formule-rijen kunnen hulpsubposities hebben — extra regels die de bouwstenen van de formule bevatten (bijv. prijs, volume, headcount, FTE-kosten). Hulpregels voeden de formule maar rollen niet op naar de bovenliggende L2; alleen het berekende resultaat van de formule draagt bij aan het L2-totaal. Dit onderscheidt ze van planningsposities (toegevoegd via de + op een L2), die zelfstandige regels zijn die wél oprollen.

Gebruik planningsposities wanneer je de L2 wilt opsplitsen in afzonderlijk opgetelde regels; gebruik formulehulpregels wanneer je de invoer van één berekende regel zichtbaar wilt maken.

Formulesjablonen

Sjablonen zijn kant-en-klare formules die je uit een kiezer selecteert nadat je de Formula-methode hebt gekozen. Ze maken automatisch de hulpsubposities aan die je nodig hebt en vullen waar mogelijk de verwijzingen vooraf in. De voorgestelde sjablonen hangen af van het L1-anker van de rij.

De kiezer is gegroepeerd in vijf categorieën:

• Algemeen — YoY-groei, maandgroei, % of account.
• Omzetmodellen — Prijs × Volume, SaaS MRR (eenvoudig / funnel / verkoopcapaciteit), metric-gebaseerd (verbruik), diensten (declarabele uren), huur / leasing, e-commerce.
• Kosten — FTE × all-in-kosten, inflatiecorrectie.
• Rente / Belasting — rente op kasgeld; belasting maandelijks / per kwartaal / halfjaarlijks / jaarlijks (met booleans voor het betalingsschema).
• Balans — DSO, DPO, DIO.

Open de kiezer op een willekeurige Formula-rij om de volledige catalogus met formules, parameters en voorgestelde toepassingen te doorbladeren.

Veelvoorkomende BS-sjablonen

Een paar sjablonen komen in vrijwel elk balansplan voor:

• DSO — Handelsdebiteuren = Omzet / 30 × DSO-dagen (de omzetreferentie is vooraf ingevuld op de Niveau 1-rij Omzet).
• DPO — Handelscrediteuren = Directe kosten / 30 × DPO-dagen (de kostenreferentie is vooraf ingevuld op de Niveau 1-rij Directe kosten).
• DIO — Voorraad = Directe kosten / 30 × DIO-dagen (de kostenreferentie is vooraf ingevuld op de Niveau 1-rij Directe kosten).

Veelvoorkomende P&L-sjablonen

• Rente op kasgeld — maandelijkse rentebaten = kassaldo × jaartarief / 12.
• Belasting — Belastinglasten = (EBT + belastingcorrectie) × belastingtarief, met booleans voor het betalingsschema op de kasvarianten (per kwartaal / halfjaarlijks / jaarlijks) die de maandelijkse lasten opsparen tot in de betaalmaand.

Snelinvulhulp

Voor methoden die een basiswaarde nemen (Manual change, Monthly growth, Annual growth) toont elke positie een kleine hulp die de basis vult vanuit de actuals van de rij. Klik op de hulp om te kiezen uit:

• Laatste maand — de meest recente actual.
• Gem. laatste 3 maanden
• Gem. laatste 6 maanden
• Gem. laatste 12 maanden

Gebruik het als startpunt; je kunt daarna altijd een andere basis typen.

Planstructuurmodi

Elke L2-rij in bewerkingsmodus kiest een structuurmodus voor hoe de posities zijn georganiseerd:

• Aangepaste posities (standaard) — vrije-vormregels die je zelf toevoegt en hernoemt.
• Rekeninggroepen — posities weerspiegelen de rekeninggroepen van het bedrijf onder de L2.
• Rekeningen — posities weerspiegelen de afzonderlijke rekeningen onder de L2.
• D&A / Capex — vervangt de positie-editor door het invoerraster voor capex / activaverkoop / gebruiksduur; afschrijving en de BS / CF-oprolling worden afgeleid uit die invoer.

De rekeninggedreven modi verankeren de planstructuur aan het grootboekschema, zodat die synchroon blijft naarmate de actuals binnenkomen. D&A / Capex is voorgeselecteerd op vaste-activa-L2-rijen (Immateriële vaste activa, Materiële vaste activa, …), omdat dat daar vrijwel altijd is wat je wilt — wissel het via dezelfde structuurkiezer als je een van die rijen liever met aangepaste posities of tegen rekeningen plant.

Opmerkingen over gedrag

• Methoden berekenen waarden; ze wijzigen geen actuals.
• Subposities bestaan alleen op Formula-rijen en zijn rekenhulpen — ze rollen niet rechtstreeks op naar de L2.
• Validatie is doorlopend: formulefouten en verbroken verwijzingen verschijnen in de subnavigatie; klik om naar de rij te springen.
• Bij het wisselen van de methode van een rij blijft de waarde waar mogelijk behouden; statycs waarschuwt voordat invoer wordt weggegooid die de nieuwe methode niet kan weergeven.
• Detectie van circulaire verwijzingen in formules is ondiep: een positie die naar zichzelf verwijst wordt direct gemarkeerd, maar transitieve cycli (A → B → A over posities) worden vandaag niet gedetecteerd.

Gerelateerd

• Planning
• Drivers
• Plan importeren / exporteren
• Formulesyntaxis